Wzorcowanie – kiedy i dlaczego wzorcować przyrządy pomiarowe?

Wzorcowanie – kiedy i dlaczego wzorcować przyrządy pomiarowe?

Każdy System Zarządzania Jakością wymaga prowadzenia procesu nadzorowania zasobów do monitorowania i pomiarów, czyli przyrządów pomiarowych. Normy i dokumenty techniczne na bazie których budowane są Systemy Zarządzania Jakością zawierają wymagania, które muszą być spełnione. Wymagania mają zazwyczaj ogólny charakter (np. „wzorcuj w ustalonych odstępach czasu”) i należy je doprecyzować poprzez wymagania Organizacji. Spełniając te wymagania należy zwrócić uwagę również na potrzeby Organizacji. W takim razie, czy poddawać przyrządy pomiarowe wzorcowaniu? Odpowiedź brzmi: TAK, kiedy potrzebujemy uzyskać wiarygodne wyniki pomiarów. Nasuwa się od razu drugie pytanie: kiedy wynik pomiaru musi być wiarygodny? Wynik pomiaru musi być wiarygodny, kiedy ma wpływ na jakość wyrobu dostarczanego do klienta, ale również kiedy na podstawie wyniku pomiaru podejmujemy jakieś decyzje. Czy samo wzorcowanie zagwarantuje nam wiarygodny wynik pomiaru? Oczywiście że nie! Wzorcowanie jest technicznym porównaniem, w określonych warunkach, przyrządu pomiarowego z innym przyrządem pomiarowym odpowiednio dokładniejszym (ten dokładniejszy przyrząd pomiarowy to wzorzec pomiarowy), w odniesieniu do Państwowych lub Międzynarodowych wzorców pomiarowych.

Przy wzorcowaniu nie można zapominać o wyznaczeniu niepewności pomiaru przyrządu wzorcowanego przy uwzględnieniu między innymi niepewności pomiaru wzorca pomiarowego. Inaczej mówiąc nie ma wzorcowania bez niepewności. Wzorcowanie określa i potwierdza kondycję metrologiczną  przyrządu pomiarowego, ale nie gwarantuje, że przyrząd pomiarowy jest „dobry”. Dopiero kiedy na podstawie świadectwa wzorcowania przeprowadzimy weryfikację metrologiczną możemy dopuścić przyrząd pomiarowy do danego zadania pomiarowego. Świadectwo wzorcowania jest też dowodem przydatności przyrządu pomiarowego. Jeżeli ktoś umieszcza świadectwo „w segregatorze” bez jego analizy formalnej i merytorycznej, a przyrząd wydaje „na produkcję” (bo przecież przyrząd był wzorcowany) to tym samym nie gwarantuje wiarygodnych wyników pomiarów. Należy tutaj jeszcze dodać, że to nie jedyny cel wzorcowania. Oprócz określenia dokładności przyrządu poprzez wyznaczenia błędu pomiaru i potwierdzenie (lub nie) przydatności do określonego zadania pomiarowego, wzorcowanie ma potwierdzić, że wszystkie pomiary od ostatniego wzorcowania były realizowane sprawnym i wiarygodnym przyrządem pomiarowym. Dodatkowo, na podstawie historii wzorcowania (kilku, a w niektórych przypadkach kilkunastu wzorcowań danego przyrządu pomiarowego) jesteśmy w sposób obiektywny określić dryft błędu pomiaru i stabilność przyrządu pomiarowego, a tym samym w bardzo precyzyjny sposób określić częstotliwość wzorcowania.

Więcej na temat wymagań pod kątem wzorcowania znajduje się na szkoleniu:

NADZOROWANIE WYPOSAŻENIA KONTROLNO-POMIAROWEGO

Natomiast na temat procedur wzorcowania na szkoleniach:

WZORCOWANIE PRZYRZĄDÓW DO POMIARU DŁUGOŚCI I KĄTA

WZORCOWANIE CIŚNIENIOMIERZY I PRZYRZĄDÓW DO POMIARU TEMPERATUR

WZORCOWANIE SPRAWDZIANÓW, KĄTOMIERZY I KĄTOWNIKÓW

WZORCOWANIE WAG NIEAUTOMATYCZNYCH