Procedury kontroli wyrywkowej metodą alternatywną - plany wg AQL i LQ

1. Terminologia, pojęcia podstawowe – poziom jakości, miara jakości, kontrola odbiorcza, próbka, populacja itd. Charakterystyka norm:
(1) PN-ISO 3534-2:2003 „Statystyczne sterowanie jakością. Terminologia i symbole”,
(2) Raport Techniczny PKN – ISO/TR 10017:2005 „Poradnik stosowania metod statystycznych w zakresie norm ISO 9001”, PN-ISO 2859-0:2002 „Wprowadzenie do systemu ISO 2859 kontroli wyrywkowej metodą alternatywną”.
2. Miary jakości w przypadku oceny alternatywnej – frakcja jednostek niezgodnych, liczba niezgodności na 100 jednostek. Rozróżnienie wada/niezgodność.
3. Zasady konstruowania próbki.
4. Rodzaje planów według oceny alternatywnej do odbioru partii za partią – plany jednostopniowe, dwustopniowe, wielostopniowe (pięciostopniowe).
5. Statystyczny plan odbiorczy jako statystyczny test do weryfikacji hipotezy o zgodności partii z wymaganiami – błędy wnioskowania statystycznego:

• ryzyko producenta (odrzucenie partii zgodnej z wymaganiami),
• ryzyko klienta (przyjęcie partii niezgodnej z wymaganiami).

6. Charakterystyka statystyczna planów według oceny alternatywnej, szczegółowa interpretacja wszystkich statystycznych parametrów planu – funkcja operacyjno-charakterystyczna OC, granica akceptowanej jakości AQL, jakość graniczna CRQ (LQ), średnia jakość po kontroli AOQ, średnia graniczna jakość po kontroli AOQL, średnia liczba przebadanych sztuk ATI, średnia liczność próbki ASN, rodzaje kontroli (normalna, obostrzona, ulgowa), kryteria przejścia.
7. Dobór planu wg PN-ISO 2859: 2003 „Schematy kontroli indeksowane na podstawie granicy akceptowanej jakości” – praktyczne posługiwanie się Normą; wybór planu, kryteria wyboru rodzaju plany (jednostopniowy, dwustopniowy, wielostopniowy), rodzaje kontroli (normalna, ulgowa, obostrzona, specjalna) i kryteria przejścia, ocena ryzyka producenta oraz klienta, porównanie planów dla poszczególnych rodzajów kontroli itd.
8. Dobór planu wg, PN-ISO 2859-2:1996 „Plany badania na podstawie jakości granicznej (LQ) stosowane podczas kontroli partii izolowanych” – praktyczne posługiwanie się Normą; wybór planu, ocena ryzyka producenta oraz klienta, zasady optymalnego wyboru.
9. Dobór planu wg PN-ISO 2859-3 „Procedury kontroli skokowej” – praktyczne posługiwanie się Normą, zasady wyboru rodzaju kontroli skokowej, zasady prowadzenia kontroli skokowej (rozpoczęcie/kontynuacja/przerwanie), porównanie kontrola skokowa/kontrola partii za partią w trybie ulgowym.
10. Inne statystyczne pany odbiorcze – plany sekwencyje, plany z zerową liczbą kwalifikującą, wstęp do planów odbiorczych dla właściwości mierzalnych.
11. Przegląd norm ISO dotyczących statystycznej kontroli odbiorczej (statystyczne plany odbiorcze) – stan aktualny. Możliwości konstruowania i analizy planów wg zadanych parametrów kontroli (liczność partii, AQL, LQ) – Excel, Minitab.
12. Podsumowanie, dyskusja.
Ćwiczenia:

• Dobór i interperatcja funkcjonowania planu do odbioru partii za partią wg PN-ISO 2859-1:2003 „Schematy kontroli indeksowane na podstawie granicy akceptowanej jakości (AQL) stosowane do kontroli partii za partią”.
• Dobór i interpretacja funkcjonowania planu do odbioru partii izolowanych wg PN-ISO 2859-2:1996 „Plany badania na podstawie jakości granicznej (LQ) stosowane podczas kontroli partii izolowanych”.
• Określenie zasad i statystyczna interpretacja funkcjonowania kontroli skokowej wg PN-ISO 2859-3 „Procedury kontroli skokowej”.
• Optymalizacja wyboru planu – rodzaj kontroli, rodzaj planu, koszty kontroli (średnia liczba przebadanych sztuk na patię ATI, średnia lliczność próbki ASN, itd.).
• Analiza porównawcza planów; plany według oceny alternatywnej/plany dla właściwości mierzalnych.

Cena szkolenia obejmuje:

• udział w szkoleniu,
• materiały w formie papierowej, segregator, notatnik, długopis,
• bezpłatny dostęp do elektronicznych materiałów szkoleniowych,
• certyfikat uczestnictwa w szkoleniu,
• możliwość bezpłatnych 3-miesięcznych konsultacji po szkoleniu,
• obiady, przerwy kawowe oraz słodki poczęstunek

Co jeszcze warto wiedzieć o szkoleniu?

Dwudniowe szkolenie z procedur kontroli wyrywkowej metodą alternatywną jest przeznaczone dla osób, które decydują o przyjęciu lub odrzuceniu partii wyrobów i chcą robić to zgodnie z normami oraz w sposób uzasadniony statystycznie. Program koncentruje się na praktycznym stosowaniu planów odbiorczych opartych na AQL i LQ.

Kontrola wyrywkowa jest stosowana tam, gdzie kontrola stuprocentowa byłaby zbyt kosztowna, czasochłonna albo niemożliwa, np. przy badaniach niszczących. Aby decyzja dotycząca całej partii była wiarygodna, plan kontroli powinien uwzględniać m.in. liczność partii, wymagany poziom jakości, ryzyko producenta i odbiorcy oraz cel prowadzonej kontroli.

Podczas szkolenia uczestnicy pracują z normami PN-ISO 2859-1, PN-ISO 2859-2 i PN-ISO 2859-3. Uczą się dobierać plany oparte na AQL, plany według LQ dla partii izolowanych oraz procedury kontroli skokowej, a także interpretować parametry takie jak OC, AOQ, AOQL, ASN i ATI. Omawiane są również tryby kontroli: normalny, obostrzony i ulgowy oraz reguły przełączania między nimi.

Część praktyczna obejmuje dobór planów krok po kroku, ocenę ryzyka producenta i odbiorcy, porównywanie wariantów planów oraz ćwiczenia w Excelu i Minitabie. Uczestnicy analizują także powiązania kontroli odbiorczej ze statystycznym sterowaniem procesem (SPC) i uczą się samodzielnie dobierać plan odbiorczy oraz uzasadniać jego wybór.

Kiedy warto wybrać to szkolenie?

Szkolenie warto wybrać, gdy organizacja podejmuje decyzje o przyjęciu lub odrzuceniu partii wyrobów, a kontrola nie może albo nie powinna obejmować wszystkich sztuk. Będzie szczególnie pomocne, jeśli:

• firma prowadzi kontrolę odbiorczą dostaw lub wyrobów gotowych,
• decyzje jakościowe wymagają lepszego uzasadnienia statystycznego,
• pojawiają się wątpliwości dotyczące doboru AQL lub LQ,
• zespół korzysta z norm PN-ISO 2859, ale potrzebuje większej pewności w ich stosowaniu,
• trzeba porównać warianty planów pod kątem kosztów i ryzyka,
• klient lub dostawca kwestionuje przyjęty sposób kontroli,
• dane z SPC mają wspierać decyzje odbiorcze.

Najczęściej zadawane pytaniaCzym jest kontrola wyrywkowa metodą alternatywną?

W metodzie alternatywnej każdą sztukę z próbki ocenia się jako zgodną albo niezgodną lub zlicza się niezgodności, bez wykorzystania zmierzonej wartości cechy. Decyzja o partii zależy od liczby sztuk niezgodnych w próbce. Alternatywą jest kontrola metodą liczbową (seria norm PN-ISO 3951), która korzysta z wartości pomiarów i zwykle wymaga mniejszej próbki, ale zakłada m.in. normalny rozkład badanej cechy. Metoda alternatywna jest prostsza i może być stosowana także dla cech ocenianych wizualnie.

Czy szkolenie dotyczy wyłącznie planów AQL?

Nie. Oprócz planów opartych na AQL omawiane są plany według LQ dla partii izolowanych oraz procedury kontroli skokowej. Uczestnicy poznają też plany sekwencyjne, plany z zerową liczbą kwalifikującą oraz wprowadzenie do planów kontroli metodą liczbową. Pozwala to dopasować metodę kontroli do celu, rodzaju partii i akceptowanego poziomu ryzyka.

Jak dobiera się liczność próbki według PN-ISO 2859-1?

Liczność próbki zależy od liczności partii i przyjętego poziomu kontroli. Norma przewiduje trzy ogólne poziomy kontroli (I, II i III, domyślnie II) oraz cztery specjalne (od S-1 do S-4), stosowane przy małych próbkach. Na tej podstawie odczytuje się literę kodową liczności próbki, a następnie, dla przyjętego AQL i trybu kontroli, liczność próbki oraz liczby kwalifikującą (Ac) i dyskwalifikującą (Re).

Czy szkolenie odnosi się do systemów zarządzania jakością?

Tak. Omawiane zagadnienia są powiązane z wymaganiami ISO 9001 i praktyką funkcjonowania systemów jakości. Nacisk położono na relacje między kontrolą odbiorczą a SPC oraz na wykorzystanie danych statystycznych w podejmowaniu decyzji. Uczestnicy widzą, jak procedury kontroli wyrywkowej wpisują się w system zarządzania jakością i wspierają udokumentowane decyzje kontrolne.

Czy szkolenie pomaga ograniczyć koszty kontroli?

Tak. Szkolenie pokazuje, jak dobór planu odbiorczego wpływa na koszty i pracochłonność kontroli. Uczestnicy analizują parametry ASN i ATI, które pozwalają oszacować średnią liczbę badanych sztuk i całkowite obciążenie kontrolą. Mogą dzięki temu wybierać rozwiązania zgodne z normą i racjonalne z punktu widzenia kosztów oraz ryzyka. Omawiane są także procedury kontroli skokowej, które przy dobrej historii jakości dostawcy pozwalają badać tylko część partii.